“صلَبات شامه” در بهار قدیم


در بهار قدیم در روز آخر و در زمانی که کار اسپار باغ انگور به اتمام می رسد کارگران که عموماً از دوستان، آشنایان و یا همیاری کننده بودند، بیل ها را بصورت عمودی بر روی «بانه» آخری فرو می کردند. سپس ریش سفید یا بزرگ حاضر در جمع با صدای بلند می گفت: «برمحمد و آل محمد صَلبات» بقیه حاضران هم در جواب و همراهی او با صدای بلند صلوات می فرستادند. بعد از آن بیل ها را برداشته به سمت خانه صاحب باغ به راه می افتادند. آن شب تمام کسانی که در باغ کار کرده بودند مهمان صاحب کار بودند و صاحب کار موظف بود برای تمام آنها تدارک شام ببیند. این شام در اصطلاح بهاری ها «صِلَبات شامه» (salabât šâme) نامیده شده و به شکرانه اتمام کار اسپار باغ انگور داده می شد. در بهار قدیم اگر صاحب باغ اسپار شده، از نظر مالی در وضعیت مناسبی قرار داشت از تمام مهمانان آن شب، با برنج در حالیکه به آن رشته محلی افزوده بودند(امروزه آن را رشته پلو می نامند) پذیرایی می نمود. در گذشته به علت کمبود برنج، کارکردن در باغ کسی که در شب «صِلَبات شامه» با برنج از آنان پذیرایی می کرد، جذاب بود. همچنین مالک متمول باغ در شب «صِلَبات شامه» به عنوان تشکر و خسته نباشید به هریک از آنها یک قواره پارچه پیراهنی هدیه می داد. به همین دلیل شرکت در اسپار باغ این افراد، طرفداران و داوطلبان خاص خود را داشت. غالب باغداران در این شب با غذاهایی مانند آبگوشت یا کوفته(موسوم به کوفته کارگری) از مهمانان پذیرایی می کردند. همچنین در شب «صِلَبات شامه» صاحب باغ به میمنت و شکرانه اتمام اسپار باغ به هریک از مهمان یک جفت جوراب هدیه می داد. در این شب صاحب باغ مزد تمام کارگران را پرداخت نموده و با آنها تسویه حساب می کرد. اگر کارگری در طول اسپار باغ بیش از بقیه کارکرده و از دیگران بهتر کار کرده بود از طرف صاحب باغ مورد تشویق قرار گرفته و علاوه بر اینکه به او لقب «شاکارگر» (šâkârgar) را اعطا می کردند، مبلغی بیش از بقیه دریافت کرده توامان بقیه حضار با فرستادن صلوات او را مورد تشویق قرار می دهند. و…

بخشی از مجموعه فرهنگ مردم بهار
نویسنده : سلیم سلیمی موید

انتهای پیام/