کد خبر : 50
تاریخ انتشار : جمعه 25 اسفند 1396 - 14:54

عید اموات در شهر بهار

عید اموات در شهر بهار

عيد اموات در شهر بهار زيارت قبور مردگان، در آخرين شب جمعه‌ هر سال شمسي، سنتي کهن است که همچنان مورد اهتمام و احترام بهاري ها قرار دارد. در بيشتر نقاط ايران دو شب آخر سال را عرفه يا علفه و در مناطقي شب برات مي نامند. شب اول موسوم به عرفه مردگان که براي

عيد اموات در شهر بهار

زيارت قبور مردگان، در آخرين شب جمعه‌ هر سال شمسي، سنتي کهن است که همچنان مورد اهتمام و احترام بهاري ها قرار دارد. در بيشتر نقاط ايران دو شب آخر سال را عرفه يا علفه و در مناطقي شب برات مي نامند.

شب اول موسوم به عرفه مردگان که براي اموات در گوشه اي از خانه چراغ روشن نموده و عقيده دارند که در اين شب روح درگذشتگان به آن خانه برمي گردد. و در اين شب خيرات داده و شادماني نمي کنند. شب دوم را عرفه زندگان ناميده و براي عيد آماده شده و شادماني مي کنند. عيد يا عرفه‌ مردگان به احتمال زياد، بازمانده‌اي از رسوم بسيار کهن بزرگداشت فرَوَشي‌ها است. آنچه بهار را از ديگر مناطق و شهرهاي ايران متمايز مي کند، برگزاري عيد اموات در غروب آخرين پنجشنبه سال مي باشد. بر اساس باوري کهن در بهار آخرين شب جمعه سال ارواح درگذشتگان به زمين و به خانه هايشان فرود مي آيند و مهمان فرزندان و خانواده شان هستند. اين روز در بهار به «ئيلي آخر جمه سه» موسوم بوده و باور دارند که ارواح درگذشتگان در اين روز به خانه و سامانه خود بازگشته و در بالاي ديوار رو به قبله خانه نشسته و از بازماندگان خود انتظار خيرات، نذري و همچنين فاتحه خواني دارند. به همين مناسبت در شهر بهار در آخرين پنجشنبه سال، زنان و مردان همگي سر قبر اموات مي‌روند. بر سر مزار اموات خيرات و احسان مانند؛ قرائت قرآن ، پخش خرما، حلوا، سيب، موز، شيريني، شکلات، کيک، خيار، چايه چورگه، کاک و… اقدام مي کنند. رسم زيبايي که به نظر مختص بهار بوده و تنها در بهار ديده مي شود، اينست که تمام کسانيکه به گورستان مي آيند از کوچک و بزرگ قبل از ورود به گورستان کاملاً توقف نموده و فاتحه اي براي تمام کساني که اصطلاحا در گورستان خوابيده اند وي خوانند و اين کار را هنگام خروج هم انجام مي دهند. سپس به سر قبور اقوام و آشنايان و بزرگان رفته براي شادي روح امواتي که مي شناسند، فاتحه مي‌خوانند. بعد از خواندن فاتحه با تکه اي سفال يا سنگي تيز بر روي سنگ به نشانه يادبود و آمرزش بيشتر خط کوچکي کشيده يا علامت ضربدر مي گذارند تا ثواب آن دو چندان شود. بهاري ها معتقدند درجمعه آخرسال روح اموات به بالاي خانه‌ها مي‌آيد و توقع خيرات دارند. به مناسبت ورود اين ميهمانان بهشتي بهاري ها علاوه بر اينکه خانه را تميز، کدورت ها را رفع، اسپند و بوي خوش بر آتش مي گذارند، خوراکي هاي ويژه نذري مي پزند. چراغي را در حياط تا صبح ديگر روشن مي گذارند به اين اعتقاد که روح درگذشتگان به راحتي خانه را پيدا کند. به هر ترتيب با انجام کارهاي خير و ثواب کاري مي کنند که روح درگذشته، از آنان خشنود باشد و با شادماني به جهان آخرت بازگردد.

اگر اولين سال متوفي باشد بازماندگان سفره اي که معمولاً از نوع ترمه مي باشد بر سر قبر تازه درگذشته انداخته و بر روي آن انواع خيرات و احسان را قرار مي دهند. اقوام خويشان و دوستان و هرکسي که به نوعي با خانواده متوفي آشنايي دارد در غروب روز پنجشنبه آخر سال در سر مزار حاضر شده تا به بازماندگان تسليت مجدد بگويند. همچنين در اين روز از طرف بازماندگان قرآن خوان يا مداح به سر مزار تازه درگذشته مي آيد و آياتي از قران را باز صداي بلند خوانده و سپس روضه خواني مي کند و بعد از اتمام روضه حاضرين فاتحه خوانده از خوراکي ها خورده و براي شادي ارواح درگذشتگان و تازه درگذشته مجدداً فاتحه خوانده به بازماندگان تسليت گفته براي فاتحه خواني به سراغ ديگر قبور و مقابر شهدا، آيت الله بهاري و آسيد جعفر و ديگر بزرگان مدفون در گورستان بهار مي روند. صاحبان عزا و کساني که عزيزي را در طول سال از دست داده اند نيز به خانه بازگشته و خود را براي عيد سياه يا «قره بيرام» آماده مي کنند. در هر لحظه اموات ما را مي بينند و دستان آنها از اين جهان فاني کوتاه است و چشم اميدشان تنها به خيرات و فاتحه ما انتظار مي کشند. پس بياييد باهم در اين روزهاي پاياني سال براي خرسندي و شادي ارواح تمام درگذشتگان فاتحه اي بخوانيم. (برگرفته از مجموعه فرهنگ مردم بهار – سليم سليمي مويد)

انتهاي پيام

ارسال نظر شما
مجموع نظرات : 0 در انتظار بررسی : 0 انتشار یافته : 0
  • نظرات ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
  • نظراتی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • نظراتی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.

پیام سال 1400 میراث فرهنگی و تاریخی بهار