نمایش افتتاح یا توسعه واقعی؟ چرخه باطل افتتاح پروژه‌های تکراری

در فرهنگ مدیریتی و اجرایی کشور، «افتتاح پروژه» به نمادی از عملکرد و پیشرفت تبدیل شده است. با این حال، آنچه شاهد آن بوده‌ایم، پدیده‌ای نگران‌کننده به نام «افتتاح مجدد» پروژه‌هایی است که پیش از این، افتتاح شده‌اند. دو نمونه اخیر از شهرستان بهار، تصویری گویا از این مسئله ارائه می‌دهد.

ورزشگاه کارگران شهرستان بهار که اخیراً با حضور معاون وزیر و با هزینه ۳۶ میلیارد تومانی «تکمیل و بهره‌برداری» شد، در واقع در سال ۱۳۹۸ نیز افتتاح شده بود. اما این پروژه به دلیل تکمیل نبودن زیرساخت‌ها و حتی سرقت تجهیزات آن، هیچگاه به چرخه استفاده عمومی وارد نشد. به عبارت ساده، افتتاح اولیه تنها یک رونمایی از پروژه‌ای ناتمام و غیرقابل استفاده بود.

همین الگو در مورد «سامانه خورشیدی ۱۰ کیلووات شرکت گاز بهار» تکرار شده است. اگرچه این پروژه در هفته دولت به عنوان یک دستاورد جدید رونمایی شد، اما واقعیت آن است که سازه اصلی آن سال‌ها پیش نصب شده و شاید تنها اکنون به مرحله بهره‌برداری رسیده است.

این روند، چند اشکال اساسی را نشان می‌دهد. نخست آنکه فرهنگ «افتتاح‌محوری» بر «عمل‌محوری» و «نتیجه‌گرایی» غلبه یافته است. گویی هدف اصلی، ثبت تصویر افتتاح پروژه در رسانه‌هاست، نه اطمینان از بهره‌برداری پایدار و مفید آن برای جامعه. این امر به «سیاست نمایشی» و اتلاف منابع می‌انجامد.

دوم، نقص آشکار در نظارت و مدیریت پروژه‌ها است. اگر پروژه‌ای در زمان افتتاح اولیه فاقد شرایط بهره‌برداری است، چرا با حضور مقامات افتتاح می‌شود؟ این کار نه تنها مسئولیت مدیران را در قبال تکمیل پروژه کم می‌کند، بلکه اعتماد عمومی را خدشه‌دار می‌سازد.

در نهایت، اتلاف منابع ملی است. هر مراسم افتتاح، هزینه‌های خود را در بر دارد. همچنین، راکد ماندن یک پروژه به مدت چند سال (مانند ورزشگاه) باعث استهلاک، خرابی و حتی سرقت تجهیزات آن می‌شود که هزینه مضاعفی را تحمیل می‌کند.

جمع‌بندی آنکه، افتتاح مجدد پروژه‌ها نشان‌دهنده آن است تا زمانی که معیار ارزیابی مدیران، تعداد پروژه‌های افتتاح‌شده باشد و نه کیفیت و ثمره واقعی آن‌ها، شاهد تکرار این چرخه باطل و اتلاف منابع ملی خواهیم بود.

انتهای پیام/