بهار؛ محصول دارد، اما ویترین ندارد!

سیب‌زمینی برای بهار فقط یک محصول کشاورزی نیست؛ بخشی از هویت اقتصادی این شهرستان است. سال‌هاست نام بهار با سیب‌زمینی گره خورده و کشاورزان این منطقه علاوه بر زمین‌های شهرستان، در نقاط مختلف کشور نیز در چرخه تولید این محصول حضور دارند. بنابراین وقتی از ظرفیت «سیب‌زمینی بهار» صحبت می‌کنیم، نباید آن را صرفاً در آمار تولید داخل محدوده شهرستان خلاصه کنیم. برای نمونه، در آمارهای منتشرشده از سوی جهاد کشاورزی شهرستان، تولید سیب‌زمینی داخل شهرستان بهار حدود ۲۵۰ هزار تن اعلام شده است؛ عددی که صرفاً تولید در خود شهرستان را بیان می‌کند و طبیعتاً تولید کشاورزان و بهره‌برداران بهاری در سایر مناطق کشور را شامل نمی‌شود. همین واقعیت نشان می‌دهد ظرفیت واقعی نام و برند «سیب‌زمینی بهار» فراتر از یک عدد در جدول‌های آماری است.

در کنار سیب‌زمینی، سیر نیز یکی دیگر از مزیت‌های شاخص بهار است. بر اساس آمار اعلام‌شده از سوی سازمان جهاد کشاورزی استان همدان در سال ۱۴۰۵، تولید سیر شهرستان بهار بیش از ۲۹ هزار تن اعلام شده است؛ در همان گزارش، تولید سیر استان حدود ۵۳ هزار تن و تولید کشور بیش از ۱۰۹ هزار تن عنوان شده است. بر این اساس، سهم شهرستان بهار از تولید سیر استان حدود ۵۵ درصد و از تولید کشور حدود ۲۷ درصد محاسبه می‌شود. این اعداد به‌خودی‌خود گویای ظرفیت قابل توجه شهرستان هستند و نشان می‌دهند که بهار فقط یک تولیدکننده محلی نیست، بلکه یکی از کانون‌های مهم تولید این محصول در کشور محسوب می‌شود.

اما پرسش اساسی اینجاست: این همه ظرفیت، کجای تقویم رویدادهای فرهنگی، گردشگری و اقتصادی بهار قرار دارد؟ چرا شهری که نامش با سیب‌زمینی و سیر شناخته می‌شود، هنوز یک جشنواره سالانه و تثبیت‌شده در شأن این محصولات ندارد؟ در حالی که در نقاط مختلف کشور، شهرها و حتی روستاها از یک محصول کشاورزی، یک فرصت برای معرفی منطقه ساخته‌اند. در خود شهرستان بهار نیز روستای حسام‌آباد با برگزاری جشنواره «کوره سیب‌زمینی» نشان داده که می‌توان یک محصول را از مزرعه به یک رویداد اجتماعی و گردشگری تبدیل کرد. در استان همدان نیز جشنواره سیر و موسیر سولان برگزار می‌شود و محصولات کشاورزی، صنایع‌دستی و غذاهای محلی در کنار یکدیگر به نمایش درمی‌آیند. این تجربه‌ها نشان می‌دهد برای آغاز چنین برنامه‌ای لزوماً نباید یک شهر بزرگ یا بودجه‌ای نجومی در اختیار داشت؛ اراده، برنامه‌ریزی و استمرار مهم‌تر است.

جشنواره محصول البته قرار نیست مشکل قیمت، بازار یا فروش کشاورز را یک‌شبه حل کند؛ اما می‌تواند ویترین اقتصادی شهرستان باشد. دعوت از خریداران عمده، صادرکنندگان، فعالان صنایع غذایی و تبدیلی، شرکت‌های بسته‌بندی، فروشگاه‌ها و فعالان گردشگری، عرضه مستقیم محصولات، معرفی فرآورده‌های سیب‌زمینی و سیر، برگزاری نمایشگاه ماشین‌آلات و فناوری‌های کشاورزی، معرفی غذاهای محلی و حتی برگزاری تورهای بازدید از مزارع، بخشی از ظرفیت‌هایی است که می‌توان در یک جشنواره حرفه‌ای دنبال کرد. چنین رویدادی اگر به‌صورت سالانه و در زمان مشخص برگزار شود، به‌تدریج می‌تواند نام «بهار» را به یک برند شناخته‌شده در حوزه محصولات کشاورزی تبدیل کند؛ نه اینکه صرفاً چند روز برنامه برگزار شود و پس از پایان مراسم، همه چیز به فراموشی سپرده شود.

در نهایت، مطالبه از مسئولان شهرستان روشن است؛ فرمانداری، شهرداری، شورای اسلامی شهر، جهاد کشاورزی و دستگاه‌های فرهنگی و گردشگری شهرستان باید درباره این ظرفیت تصمیم بگیرند. چرا بهار نباید صاحب یک جشنواره معتبر و مستمر با محوریت «سیب‌زمینی و سیر» باشد؟ چرا نباید از همین امروز برای برگزاری یک رویداد سالانه در تقویم شهرستان برنامه‌ریزی شود؟ اگر قرار است ظرفیت‌های اقتصادی و گردشگری بهار معرفی شوند، صرفاً سخن گفتن از ظرفیت کافی نیست؛ ظرفیت، زمانی به مزیت تبدیل می‌شود که برای آن بازار، برند و ویترین ساخته شود. بهار سیب‌زمینی و سیر دارد، کشاورز دارد، سابقه و اعتبار تولید دارد؛ آنچه کم دارد، شاید فقط یک تصمیم جدی برای معرفی این داشته‌هاست. سؤال مردم از مسئولان نیز همین است: وقتی محصول را داریم، چرا جشنواره و ویترینش را نداشته باشیم؟

نویسنده : مسعود ابوآبائی